Премьера!Ұлы Дала Зары!!! Фильмды түсіну үшін, қарауға тұрарлық тарихи фильм!!!


Дата: 20.12.2020 20:03:21 Просмотров: 112436 Длительность: 07:46
Поделиться:

Категории: Блоги
Премьера!Ұлы Дала Зары!!! Фильмды түсіну үшін, қарауға тұрарлық тарихи фильм!!!

Голощекин ауылды кеңестендіру жүмысы әлі де әлсіз, оны күшейту керек деп есептеді. Бұл істегі, яғни кеңестендірудегі кемшіліктерді қазақ байларына, рулық қатынастарға жапты. Оған жергілікті ерекшеліктерді ескере отырып жүргізілетін шаралар ұнамады. Кеңестендіру ісінде де таптық тұрғыда қарау кажет дегенді желеу етіп, ауылдағы ауқаттыларға қарсы күресті күшейтуді ұсынды. Оның бұл солақай бағыты да қазақ басшылары мен зиялыларының қарсылығына кезікті. Оларды «оңшылдар», «солшылдар» деп топтарға бөліп, қудалады. Ақыры, Сталинніңтікелей қолдауымен 1927 жылы Қазақстандағы ауылдык кеңестерге жаңа сайлау өткізуді ұйымдастырды. Ол бойынша байлар деп есептелгендер сайлау құқынан айырылады. Ауылдарда кедейлер жиналыстары өткізілді. Сайлау науқанын жүргізу үшін аудандарға арнайы уәкілдер жіберілді.

1920 жылдардың соңында Қазақстанда күштеп астық пен ет жинау кең етек алды. Ол, әсіресе Сталиннің 1928 жылы қаңтардағы Сібірге сапарының барысында Новосібір мен Омбыдасөйлеген сөздерінде РКФСР Қылмыстық Кодексінің 107-бабын жаппай қолдануды талап етуінен кейін қатыгездік сипат алды. Ол бапта тауарларды сатып алу, жасыру немесе базарға шығармай ұстау арқылы бағасын жоғарлатқаны үшін қатал жазалау қарастырылған еді. 1929 жылы 13 ақпанда БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің алқалы мөжілісінде Голощекин астық дайындау ісінде өзіне жеке шешім қабылдау құкын беретін қаулы шығартты.

Астық пен ет дайындау мәжбүрлеу, жазалау және үрей туғызу арқылы жүргізілді. Елдің тұрмыс-тіршілігінен хабарсыз Голощекин тіптен егіншілікпен айналыспайтын көшпелі малшылардан астық өткізуді талап етті. Мысалы, астық салығынан 2 жыл мерзімге босатуға жататын Түркістан облысындағы көшпелі мал шаруашылығы Талас және Созақ аудандарында астық даярлау жүргізілді. Ал етке өткізілуге тиіс мал басы саны қолда бар мал басынан анағұрлым асып түсіп жатты. Мәселен, Балқаш ауданындабар малдың басы 173 мың болса, етке өткізілуге тиіс малдың саны 300 мың болып белгіленді. Ауданның 3 жылда етке мал өткізу жоспары 160 мың бас малдан 1,5 млн бас малға, яғни 10 есеге дейін өсті. 1933 жылы 10—16 шілде күндері өткен БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің алтыншы пленумында сөйлеген Х.Нұрмұхамедов мынадай деректер келтірді: «Менің бауырымның, яғни 12 жыл жалшы болған кісінің бір ғана сиыры болды. Егіншілікпен ешқашанда айналыспаған. Соған қарамастан оған 1930 жылы 5 пүт астық салығын салып, бұл астықты төлеу үшін соңғы сиырын және үйдегі мүліктерін сатуға мәжбүр болды. Өкінішке орай мұндай жағдайлар өте көп кездеседі». Сөйтіп, жергілікті жерлерде егіншілікпен айналыспағандарға астық, малы жоқтарға ет салығын салу кең өріс алды. Оны орындамаған жергілікті басшылар да, шаруалар да жазаға тартылды. Сол себепті ешкімнің ешкімді аямауы, әрқайсысы өз басын қорғау үшін жауапкершіліктен бас тарта отырып, басқаларды құрбандыққа шалу үйреншікті қалыпқа айналды.

Сталиндік-сібірлік тәсілді негізге алған Голощекин астық пен ет дайындау науқаны барысындағы қателіктерін кулактар мен байларға қарсы күрес желеуімен бүркемеледі. Азық-түлікдайындау науқаны шаруалардың шаруашылығына ғана емес, өз өмірлеріне де қауіп туғызды. Партия басшыларының қатыгез саясаты жергілікті жерлерде үрей отын шашты. Өйткені партияның арнайы және жергілікті өкілдері 107-баппен соттау, түрмеге камау әрекеттерін кең жүргізді. Ал 1932—1933 жылдары азық-түлік даярлау барысындағы жазалау шараларын қатаңдатқан, негізінен, ату жазасын белгілеген бірнеше құжат жарық көрді.

1932 жылғы 7 тамызда қабылданған «Мемлекеттік кәсіпорындардың, ұжымдармен кооперацияның мүлкін қорғау және қоғамдық (социалистік) меншікті нығайту туралы» заңы жазалаушылық әрекеттерді одан әрі өршіте түсті. Ол заң бойынша ату, немесе жазасын жеңілдетіп, мүмкін жағдайда мүлкін төркілеп 10 жылға түрмеге отырғызу жазасы белгіленген еді. Осылайша қанқұйлы саясат ұстаған басшылар қарапайым халық күйзелісін шегіне жеткізді. Алдымен мал, одан соң адамдар жаппай қырылды. Торғай облысында, мәселен 1931 жылғы 100 мың бас малдан 1933 жылы бар-жоғы 4 мыңы ғана қалды.

Жаппай ұжымдастыру да жоғарыдан берілетін бұйрықтар мен нұсқаулар арқылы жүргізілді. 1930 жылы 5 каңтардағы БК(б)П ОК-нің «Ұжымдастырудың қарқыны және мемлекеттің ұжымшар құрылысынакөмектесу шаралары туралы» қаулысында Қазақстанда жаппай ұжымдастыруды, негізінен, 1931 жылдың күзінде немесе 1932 жылдың көктемінде аяқтау міндеті қойылды. Осылайша тағы да жергілікті ерекшеліктерді ескерместен, жоғарыдан кысым жасау басталды. Шаш ал десе бас алуға дайын тұрған Голощекинұжымдастыру ісін барынша тездетуге тырысты. Жаппай ұжымдастыру айлықтарын өткізді. 1932 жылдың 1 каңтарында отырықшы аудандардың көпшілігіндегі ұжымдастыру 60—80%-ға дейін жеткізілді. Ал көшпелі қазақ ауылдарын ұжымдастыру қарқыны бүдан да тез жүргізілді. Ол көп жағдайда күштеу, корқыту, жазыксыз жазалау әрекеттері арқылы іске асырылып отырды. Ұжымдастыру қарсаңында Қазақстанда 1218 мың шаруа қожалықтары болған. Ұжымдастыру аякталған соң 1933 жылдың ортасында оның 628 мыңы ғана қалды.

Похожие видео:

Комментарии

nurzhamal zhusupova
12.12.2021 08:25:39
Сонда қазашты қырып, құртып келіп, еще соғыс кезінде ұялмай қызармай бізден ет, жүн, бәрін алып отырган. Сонда халыктан хотя б кешірім сұрады ма екен біреуі болсын, или қалай болды,
Асем Нургазина
04.01.2021 19:54:48
????????????
Арқалық Адал
31.01.2021 19:01:50
"Оскар"_ ға ұсынуға ылайықсыз фильм екен!!!!. "Ұлы дала зары"-бұл.... жұрттың шулатып аузынан тастамай айтып жүрген фильмы. Менде қарап шығуды жөн көрдім. Қасымда кішкентай інім бар еді. Фильм жақсы басталды, көңілім шат еді. Бірақ, бірер минуттан соң інімнің маған қойған сауалынан көңілім су сепкендей басылды. Сценариға қоюушы режиссёрға қатты ызам келді. Аға? қазақтар бір-бірін неге сонша сатқан, неге жағымпазданады, қазақты атқанша орысты неге атпайды"-деді інім. Бұл —төртінші сынып оқушысының сауалы. Мен дәл бұл фильмнен орыстардың, кеңес үкіметінің қазақтарға қиянат жасаған сценасын көріп тұрғам жоқ. Абырой болғанда басында түсіндірмесі бар екен. Мен керісінше тұтқынға түскен орыс азаматының зор мейіріммен көмек көрсеткенін көрдім.  (орыстар ұлыда мейрмді халыққой) Фильм жалпы адам психологиясын, ашу, кек, ыза, сатқындық, зор эмоциялық қайғы-қасыретпен баурап алуға негізделген. Ішкі идологиясы масқара. Ия,,, әр ұлттың өз тентегі бар.! Бірақ соны масқаралап фильмге шығару, тағы да сол қазақтардың қолынан келеді. Фильмнің бірінші планына ашаршылық емес, қазақтардың сатқындығы шығып кеткен. Өз қазағынан қорланған қазақ. Ия сатқандар болған шығар,..Ал, асылдары қайда?!!! Неге сол орыс азаматының орнына қазақтың бір азаматы тұтқындарды босатпады?. Неге жалғыз Тұрар, шырылдаған жалғыз басты ана?Неге қазақты орыс офицері емес тек қазақ атып жатыр.? Неге қазақтар сонша бейшара орыстың бұйрығынан аса алмай, қатын баласын атып жатыр?. Неге жемең қор?! Неге қазақ қазаққа жау?! Неге неге.... Енді недеп жауап берейін ініме??? Ия сенің ата-бабаң дәл осы фильмдегідей болған дейін бе  сол бұрмаланған тарихты әлі күнге дейін көрсете алмай жатырмыз ия одан бері қанша жыл өтті бұл фильмның идологиясы сол кездегі жәутеңдеген қазақтың қазіргі бейнесін  тәуелсізік алсақта орыс тілінің астында не үшін  тапталып жүргенімізді  көрсетті. Бірін бірі сатпаған, ар намысын сақтаған, Асылын ардақтаған, Қызын қорлатпаған. Батырының белін буған. Ақынының таңдайын қарлықтырмаған, дінімен тілініп берік, көсемін көзім деп шешенін өзімдеп бағалаған досына адал, жесірімен жетімін жылатпаған текті елдің тарихын ұлылығын дәріптейтін бір  кино түсіретін адам бар мекен шіркін.. Бұл жайғана менің ойым,, қатесі болса кешіріңіздер. Фильм идологиялық тұрғыда оскарға лайықсыз... Жалпы пастановкасы этюуд сияқты.( Енді ол қаржыға байланысты бәлкім).. Көкейге қонымды сөздері мен эпизоттары да бар (өте аз)...   (с) А. Арқалық
Каниза Бейсенбекова
19.04.2021 07:27:56
Орысқа әлі жалтақпыз, біздің ата бабаларымызды қырған...